Türkmen-türk gatnaşyklary soňky ýyllarda täze depgine eýe bolup, iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň mazmuny has giň gerime çykýar. 1992-nji ýylda diplomatik gatnaşyklarynyň ýola goýulmagyndan bäri söwda, energetika, gurluşyk, ulag we ynsanperwer ugurlarda hyzmatdaşlyk yzygiderli giňeýär. Türkiýe häzirki wagtda Türkmenistanyň esasy ykdysady hyzmatdaşlarynyň biri bolup, hyzmatdaşlygyň institusional binýady Türk Döwletleriniň Guramasy, onuň Ykdysady Geňeşi, ECO we BMG ýaly köpugurly platformalar arkaly berkidilýär.

Şu ugurda möhüm çäreleriň biri — 2026-njy ýylyň 10–12-nji fewralynda Aşgabatda geçiriljek 12-nji Türk Eksport Harytlary Sergisi. Sergi Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy bilen Türkiýäniň Söwda ministrliginiň hyzmatdaşlygynda guralýar we iki ýurduň işewür toparlarynyň göni gatnaşyklaryny giňeltmegi maksat edinýär. 2026-njy ýylyň ýanwarynda sergä ýüzden gowrak türk kompaniýasynyň hasaba alynmagy, 2024-nji ýyldaky 70-den gowrak gatnaşyjydan ep-esli ýokarydyr.

Sergi senagat enjamlaryndan başlap gurluşyk serişdelerine, derman serişdelerine, dokma, azyk, hojalyk enjamlary we himiýa önümlerine çenli giň ugurlary öz içine alýar. Bu bolsa Türkiýäniň diňe eksporty artdyrmak däl, eýsem Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň möhüm ugurlarynda uzak möhletli ornuny berkitmek islegini görkezýär.

MahabatTürkmenstandartlary Baş Döwlet Gullugy

Sergi Türkiýäniň Söwda ministri Ömer Boladyň Aşgabada edýän resmi sapary bilen gabat gelýär. Ministriň iş maksatnamasynda serginiň açylyşyna gatnaşmak, şeýle hem Türkmenistanyň ykdysady düzümleriniň ýolbaşçylary bilen duşuşyklar bar.

2026-njy ýylyň ýanwarynyň ahyrynda Türkiýäniň Türkmenistandaky ilçisi Ahmet Demirok Türkiýäniň Azerbaýjan we Türkmenistan bilen bilelikde gümrük we logistika amallaryny ýönekeýleşdirmek boýunça başlangyçlaryny mälim edipdi. Ministriň sapary döwründe bu ugurda anyk mehanizmleriň ara alnyp maslahatlaşylmagyna garaşylýar.

Bu çäreler soňky ýyllarda dowam edýän ýokary derejeli gatnaşyklaryň logiki dowamy bolup durýar. 2025-nji ýylyň dekabrynda Prezident Rejep Taýyp Ärdoganyň Aşgabada sapary hem hyzmatdaşlygyň täze tapgyryna ýol açypdy. Şol sapardan soň Türkiýe iki ýurduň arasyndaky söwda dolanyşygyny häzirki $2 milliard-dan $5 millarda ýetirmegi maksat edinýändigini mälim etdi.

Türkiýe garaşsyzlyk ýyllary içinde Türkmenistanda umumy bahasy $54 milliarddan geçýän müňden gowrak taslamany amala aşyrdy. Häzirki wagtda bahasy $10 milliard töweregi bolan 19 taslama dowam edýär. Gurluşyk, energetika, dokma we infrastruktura türk maýa goýumlarynyň esasy ugurlary bolup galýar. Eýranyň ösüş bankynyň maglumatlaryna görä, Merkezi Aziýada Türkiýäniň iň uly maýa goýum paýy hut Türkmenistana degişlidir. Şolaryň arasynda TAP (Türkmenistan–Owganystan–Pakistan) elektrik geçiriji taslamasyna goýlan $1,1 milliard maýa aýratyn ähmiýetli.

Logistika hyzmatdaşlygy hem hyzmatdaşlygyň möhüm bölegi bolup durýar. Türkmenistan–Azerbaýjan–Türkiýe üçtaraplaýyn ugry Orta Koridoryň esasy bölegini emele getirýär. Türkmenbaşy deňiz portundan Bakua, soňra bolsa Baku–Tbilisi–Kars demir ýoly arkaly Türkiýä we Ýewropa çykýan ugur sebitdäki söwda zynjyrlarynyň durnuklylygyny güýçlendirýär.

Türk Döwletleriniň Guramasy çäginde söwda proseduralaryny ýönekeýleşdirmek, tranziti sanlylaşdyrmak, e-Permit ulgamy ýaly umumy logistika çözgütlerini ornaşdyrmak boýunça işler alnyp barylýar. 2022–2025 ýyllarynda gol çekilen ikitaraplaýyn ylalaşyklar we Orta Koridory ösdürmek baradaky memorandumlardyr bu ugra goşmaça hukuk binýadyny döredýär.

Sebit derejesinde Türkiýäniň Merkezi Aziýada ykdysady ornuny giňeltmek strategiýasy bilen utgaşýan bu hyzmatdaşlykda Türkmenistan möhüm logistika halkasy hökmünde aýratyn ähmiýete eýe. Türk kompaniýalarynyň infrastruktura taslamalaryna gatnaşmagy, maýa goýumlarynyň artmagy we ulag geçelgeleriniň ösdürilmegi iki ýurduň gatnaşyklarynyň täze tapgyryny emele getirýär.

Gysgaça aýdanyňda, Aşgabadyň öňünde durýan türk sergisi hem-de ministriň sapary — aýratyn çäre däl, eýsem iki ýurduň arasyndaky ykdysady gatnaşyklaryň çuňlaşdyrylmagyna gönükdirilen giň gerimli strategiýanyň nobatdaky ädimi. Söwda dolanyşygynyň durnukly ösüşi, iri maýa goýum taslamalary we sebitleýin ulag başlangyçlary taraplaryň syýasy ylalaşyklaryny hakyky ykdysady hyzmatdaşlyga öwürmek islegini görkezýär.